BESTUURSVERSLAG

Samen schakelen naar circulair

‘De circulaire economie maak je samen’, zo kopt het strategisch plan van Cyclus voor de periode 2017-2021. Kenmerkend voor dit verslagjaar was dat er op alle fronten intensief geschakeld is om stappen te zetten richting een economie waarin geen afval meer bestaat. Op landelijk niveau werden kaders en vertrekpunten verder aangescherpt. Het brede palet aan spelers in de branche – van producenten tot verwerkers en van bedrijven tot inwoners – was in beweging. En in de Cyclusregio maakten onze gemeentelijke opdrachtgevers flinke stappen op weg van afval naar grondstof. Cyclus zelf schakelde ook op alle fronten om als compact en transparant afvalbeheerbedrijf de opdrachtgevers op marktconforme wijze van dienst te zijn. In dit bestuursverslag kijken wij terug op 2017 en blikken we vooruit.

VAN AFVAL NAAR GRONDSTOF

KADERS EN VERTREKPUNTEN

Het jaar werd afgetrapt met de ondertekening van het Grondstoffenakkoord door een groot aantal stakeholders uit de branche. Zij spraken hiermee de intentie uit om samen concreet invulling te geven aan het Rijksbrede programma ‘Nederland Circulair in 2050’. De ambitie van het kabinet is om samen met maatschappelijke partners in 2030 een (tussen)doelstelling te realiseren van 50% minder gebruik van primaire grondstoffen (mineraal, fossiel en metalen). Het programma Van Afval Naar Grondstof (VANG), dat al eerder van start ging, is hierin opgenomen. VANG stelt onder andere tot doel om in 2020 nog maximaal 100 kilo restafval per persoon per jaar te produceren (met een verdere afname naar maximaal 30 kilogram in 2025) en minimaal 75% van het afval te scheiden (met een verdere toename naar 100% op lange termijn). Het Landelijk Afvalbeheerplan 3 (LAP3), dat eind 2017 in werking trad, vormt het formele wettelijke beleidskader.

Op 9 maart tekenden Cyclus en de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Kaag en Braassem, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas het Bestuursakkoord VANG. Daarmee committeerden wij ons aan de landelijke VANG-doelstelling.

ACTIES EN RESULTATEN

De praktijk laat zien dat de combinatie van een financiële prikkel, een hoog serviceniveau voor waardevolle afvalstromen en gerichte gedragsbeïnvloeding effectief is. Ook de Cyclusgemeenten kiezen over het algemeen voor een combinatie van deze sporen en leggen daarin ieder hun eigen lokale accenten.
In 2017 voerde de gemeente Krimpenerwaard bijvoorbeeld tariefdifferentiatie (diftar) in en bereidden de gemeenten Gouda, Kaag en Braassem en Waddinxveen de invoering hiervan per 1 januari 2018 voor. Vijf gemeenten stapten over van de inzameling van P+D naar PMD (plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankenkartons) en veel gemeenten intensiveerden de PMD-inzameling van eens per twee weken naar eens per week. Een aantal gemeenten breidde de verzamelvoorzieningen voor waardevolle grondstoffen uit en zette communicatiecampagnes in voor gedragsverandering. De factsheets die Cyclus jaarlijks ontwikkelt voor haar opdrachtgevers, laten zien dat interventies zoals hiervoor beschreven zorgen voor een structurele verlaging van het restafval en een stijging van de waardevolle grondstoffen (zie Kerngegevens/Van afval naar grondstof). Voor de koplopers in onze regio ligt de VANG-doelstelling binnen handbereik.

DOSSIER PMD

Landelijk was de Raamovereenkomst Verpakkingen 2013 – 2022 een belangrijk gespreksonderwerp in 2017. In deze overeenkomst hebben diverse partijen afspraken vastgelegd over de uitvoering van de producentenverantwoordelijkheid voor het recyclen van verpakkingsafval. In 2017 stond de tussentijdse evaluatie van de raamovereenkomst op de agenda, waarbij gemeenten werden vertegenwoordigd door de VNG. Het evaluatieproces is gestart met een aantal onderzoeken, onder meer naar de kosten voor bron- en nascheiding van PMD. Ook diverse Cyclusgemeenten hebben hierin geparticipeerd. Voor gemeenten zijn belangrijke aandachtspunten in de evaluatie de hoogte van de ketenvergoeding voor het inzamelen van kunststofverpakkingen en de wijze waarop de regie over het sorteren en vermarkten van de ingezamelde kunststoffen is georganiseerd. Met betrekking tot deze onderwerpen heeft Cyclus in overleg met de klantgemeenten schriftelijk het regionale standpunt kenbaar gemaakt aan de verantwoordelijke VNG-commissie en erop aangedrongen de belangen van gemeenten gedegen te behartigen. De resultaten van de evaluatie worden in 2018 verwacht.

DOSSIER BRON- VERSUS NASCHEIDING

Een ander belangrijk gespreksonderwerp in 2017 was de discussie over bron- versus nascheiding. Dit vraagstuk stond volop in de belangstelling van de media, waarbij de complexiteit van het onderwerp een genuanceerde berichtgeving soms in de weg stond. Ook binnen en met de Cyclusgemeenten is het thema nascheiding uitvoerig besproken. Uit deze gesprekken volgde de conclusie dat gezien de reeds bestaande infrastructuur voor bronscheiding, de introductie van diftar in de meerderheid van de gemeenten én de marktsituatie met betrekking tot nascheiding in de Cyclusregio bronscheiding momenteel onveranderd de voorkeur geniet. Daarbij geldt dat ontwikkelingen elkaar snel opvolgen en het van belang is deze de komende jaren nauwgezet te volgen en hier waar nodig op te acteren.

DIENSTVERLENING

Het jaar begon goed met een nieuw vijfjarig contract met de gemeente Zuidplas. Sinds begin 2017 zamelt Cyclus het GFT- en restafval in deze gemeente in. In de regio zorgden het uitbreiden van de fractie P+D naar PMD in veel gemeenten en het verhogen van de inzamelfrequentie van PMD voor een exponentiële stijging van dat afvalaanbod. Ook diftar, dat reeds was ingevoerd in een aantal gemeenten en startte in Krimpenerwaard, zorgde voor grote wijzigingen in het aanbod van restafval en waardevolle grondstoffen. Veel aandacht ging uit naar het voorbereiden van de invoering van diftar in Gouda, Kaag en Braassem en Waddinxveen per 1 januari 2018. Van het bechippen van containers en het plaatsen van verzamelcontainers tot het aanpassen van routes en het voorlichten van inwoners.

Ook op de afvalbrengstations waren bovenstaande wijzigingen in het afvalbeleid goed merkbaar. De bezoekersaantallen stegen, net als de hoeveelheid ingeleverde grondstoffen. Hierop schakelden we door extra focus bij het instrueren van bezoekers, het aanscherpen van het logistieke proces en de planning rondom het transporteren van de grondstoffen vanaf de stations en het in overleg met de gemeenten heroverwegen van acceptatievoorwaarden, openingstijden en bemensing. De gemeente Nieuwkoop besloot na sluiting van twee oude afvalbrengstations het beheer van het nieuwe afvalbrengstation zelf te organiseren. Op het afvalbrengstation in Bodegraven-Reeuwijk pasten we de signalering en het voorlichtingsmateriaal aan. Dit krijgt in 2018 een vervolg op andere afvalbrengstations.

Het tevredenheidsonderzoek over de inzameling van het huishoudelijk afval dat Cyclus liet uitvoeren onder inwoners uit de regio, leverde niet alleen een 7,4 als rapportcijfer op. Het gaf ook voldoende aanknopingspunten om de dienstverlening in overleg met de gemeenten verder te optimaliseren.

Na een intensief traject waar onderzoeken naar de marktconformiteit, de toerekeningssystematiek Activity Based Costing en het beheer en onderhoud van inzamelmiddelen onderdeel van uitmaakten, sloot Cyclus eind 2017 nieuwe dienstverleningsovereenkomsten af met de acht aandeelhoudende gemeenten. Kern van de contracten is dat Cyclus de gemeenten ook de komende vijf jaar tegen een marktconform tarief ondersteunt bij het realiseren van een afvalvrije samenleving.

Een belangrijke voorwaarde om de VANG-doelstellingen te realiseren, is het inwoners zo makkelijk mogelijk maken om waardevolle grondstoffen apart aan te bieden. Daarom werkte Cyclus ook in 2017 mee aan en initieerde projecten op dit vlak. De pilot Blik bij glas in Krimpenerwaard en de ondergrondse perscontainers voor PMD in Bodegraven-Reeuwijk en Waddinxveen zijn daar goede voorbeelden van. Ook lanceerde Cyclus een nieuwe digitale afvalkalender, app en website om inwoners nog beter digitaal van dienst te zijn en vonden de voorbereidingen voor een online diftarportal voor inwoners plaats.

Het educatie- en zwerfafvalpreventieproject STRAAT JE NETJES, dat Cyclus op basisscholen in Bodegraven-Reeuwijk, Gouda en Waddinxveen uitvoerde, werd afgerond en kreeg een mooi vervolg met AFVALVRIJE SCHOOL. Dit project, dat van start ging tijdens het schooljaar 2017-2018, combineert educatie op basisscholen met het opruimen van zwerfafval bij basisscholen en het gescheiden inzamelen van waardevolle grondstoffen op de scholen.

In 2017 vond een Europees aanbestedingstraject plaats voor de logistiek en verwerking van PMD (plastic, metalen en drankenkartons). Het in de regio ingezamelde PMD wordt ook de komende periode gesorteerd en vermarkt door SUEZ. Het contract kent een looptijd van één jaar, met drie keer een optie tot verlenging. Voor deze constructie is gekozen om indien nodig te kunnen anticiperen op de uitkomst van de evaluatie van de Raamovereenkomst Verpakkingen.
Daarnaast werd het transport en de verwerking van diverse afvalstromen van de afvalbrengstations aanbesteed. Voor het merendeel van de afvalstromen werd een overeenkomst gesloten met Renewi. De fractie ferro en non-ferro metalen werd gegund aan HKS Metals. Deze contracten kennen een looptijd van drie jaar, met twee keer een optie tot één jaar verlenging.

Omdat bij de PMD-verwerking sprake was van meer tonnages dan het contractuele uitgangspunt, legde de verwerker de gemeenten hiervoor meerkosten op. Cyclus heeft namens de gemeenten onderhandeld en heeft de meerkosten van € 136.966 weten te verlagen naar € 60.000. Voor de verwerking van het restafval en het grof huishoudelijk afval heeft Cyclus met de verwerker een restitutiebedrag afgesproken voor de gemeenten van ca. €600.000. Het gaat hier om de afvalstoffenbelasting over het residu dat na verbranding overblijft en dat door gewijzigde wetgeving niet meer geïnd mag worden.

Anticiperen was het sleutelbegrip bij het product reiniging in 2017. De aanloop naar het nieuwe afvalbeleid in Gouda vroeg meer inzet op het weghalen van dumpingen in de openbare ruimte. Bovendien is in het verslagjaar gehandeld in de geest van het nieuwe reinigingscontract met Gouda, dat begin 2018 is getekend en een looptijd heeft van vijf jaar. Ook een nieuw contract met de gemeente Bodegraven-Reeuwijk is in voorbereiding. De nieuwe contracten gaan uit van een efficiëntere inzet waarbij het ritme van de stad bepalend is. In dat kader wordt de vloot voor de Goudse binnenstad sinds 2017 daar ook gestald. We werken met containers in wijken waar veegvuil tussentijds in opgeslagen wordt. Er worden voorschouwen gedaan, voordat de teams in actie komen. We werken actief mee aan participatieprojecten. Er is een nieuw bestek opgesteld conform de CROW-systematiek. En er wordt gewerkt met nieuwe werkplannen en werkinstructies. Eén en ander heeft reeds geleid tot kwaliteitsverbetering.

Met Sport.Gouda is een nieuw contract afgesloten. Cyclus tekent ook vanaf 1 januari 2018 weer voor het sportveldonderhoud. Dit contract heeft een looptijd van drie jaar, met een optie tot twee keer één jaar verlenging.

Cyclus kijkt terug op een goed gladheidbestrijdings-seizoen 2017-2018 in Gouda. Van de 45 uitrukken was het twaalf keer afdoende om alleen de speciale bruggen- en fietspadenroute aan te pakken. Dit zorgde voor een aanzienlijke besparing op de inzet. Nieuw dit seizoen was het werken met zogenaamde extra meetplekken. Bij twijfel wordt op die plekken handmatig de wegdektemperatuur gemeten om te bepalen of een uitruk noodzakelijk is. Hierdoor is een nóg gerichtere inzet mogelijk. Begin 2018 is een nieuwe dienstverleningsovereenkomst voor de gladheidbestrijding met de gemeente Gouda afgesloten, die loopt tot en met 2022.

In het verslagjaar stond het voorbereiden van de overdracht van de productgroepen Spelen, Groen en verkeersregelinstallaties centraal. Dit vond eind 2017 plaats. Eind 2018 zullen de laatste productgroepen van het beheer van de openbare ruimte worden overgedragen aan Gouda.

INTERNE ORGANISATIE

NIEUWE KOERS

Het strategisch plan 2017-2021 dat eind 2016 werd opgeleverd, is leidend voor de nieuwe koers die Cyclus vanaf 2017 voert. Cyclus gaat door als een effectieve en efficiënte uitvoeringsorganisatie, die op transparante en marktconforme wijze fungeert voor haar opdrachtgevers. De diensten hebben betrekking op afval-inzameling, afvalbrengstations, reiniging, overslag, transport en de verwerking van het afval. De diensten met betrekking tot het beheer van de openbare ruimte (BOR) worden tot 1 januari 2019 afgebouwd. De focus ligt op groei, standaardisatie en duurzaamheid en het bedrijf heeft een op innovatie gerichte mindset. Het strategisch plan krijgt concreet handen en voeten in de uitvoerings- en jaarplannen van de verschillende afdelingen.

ORGANISATIESTRUCTUUR

De nieuwe koers vertaalt zich in de praktijk onder andere in een nieuwe organisatie, die kleiner is in omvang en die wordt gekenmerkt door een compacter management, korte hiërarchische lijnen en meer verantwoordelijkheid op de vloer. Cyclus startte 2017 met een nieuw managementteam dat geleid wordt door één directeur. Gedurende het jaar kreeg de omvorming concreet handen en voeten door reorganisaties op de afdelingen Bedrijfsbureau, Communicatie, Facilitaire Zaken en Informatievoorziening. Bovendien werden de BOR-functionarissen ondergebracht in één afdeling en namen we eind 2017 afscheid van de collega’s van de productgroepen Spelen, Groen en Verkeersregelinstallaties. Medewerkers waarvan de functie kwam te vervallen, kregen middels van-werk-naar-werk-gesprekken begeleiding bij het zoeken naar nieuw werk binnen of buiten Cyclus en op hen was het Sociaal Plan van toepassing. In 2018 zal het laatste deel van de omvorming gerealiseerd worden.

STIJL VAN HET HUIS

Naast een andere organisatiestructuur vraagt de nieuwe koers ook om een andere manier van werken, om een andere stijl van het huis waarin leiderschap centraal staat. Om deze cultuurverandering te realiseren, is een meerjarig ontwikkelprogramma gestart. Binnen dit programma hebben collega’s met elkaar de nieuwe kernwaarden gedefinieerd: Vakkundig, Ondernemend, Eerlijk en Samen presteren. Ze zijn aan de slag gegaan met deze kernwaarden in concrete projecten en ze zijn met elkaar in gesprek over de strategie van het bedrijf.

PERSONEEL EN ORGANISATIE

Ook is gestart met het aanpassen van het personeelsbeleid aan de nieuwe cultuur. Daarbij komt de regie meer bij de medewerkers te liggen. In 2017 is een nieuw format voor meer uitgebreide functiebeschrijvingen ontwikkeld, is de verzuimcoach geïntroduceerd en is een nieuwe beoordelingssystematiek voorbereid. Hierbij komt de nadruk vanaf 2018 minder te liggen op het functioneren en meer op het voeren van het goede gesprek over ontwikkelen en bijdragen aan de organisatiedoelen.

Belangrijke pijlers die onlosmakelijk onderdeel blijven uitmaken van het personeelsbeleid zijn duurzame inzetbaarheid, investeren in opleiding en veilig werken en een actief verzuimbeleid (zie Kerngegevens/Personeel & Organisatie). In 2017 is na een aanbesteding een nieuwe arbodienst gecontracteerd, die in 2018 zal helpen met het vormgeven van een nieuw verzuimbeleid. Extra aandacht ging dit jaar uit naar het werven en betrekken van beladers voor de flexibele schil.

ONTWIKKELEN

Medewerkers zijn het belangrijkste kapitaal van het bedrijf. Om te zorgen voor het vergroten, verdiepen en verbreden van het vakmanschap en te zorgen voor een flexibel en breed inzetbaar team opende Cyclus ook dit jaar de deuren van de Cyclus Academie. Binnen het brede opleidingsaanbod is het inwerkprogramma voor nieuwe medewerkers in 2017 naar een hoger plan getild en hebben de medewerkers van de afvalbrengstations en reiniging opleidingen gevolgd waardoor ze breder inzetbaar zijn. Voor 2018 staat het vergroten van strategische kennis centraal.

DIGITALISERING

Informatisering en digitalisering maken een grote vlucht. Of het nu gaat om beheer van areaalgegevens, het terugdringen van de formulierenstroom, het goed ontsluiten van data voor diftar of het optimaliseren van routes. In dat kader heeft de organisatie stappen gezet wat betreft het werken met aansturingstool Clear, zijn de voorbereidingen gestart voor het implementeren van online tools voor onder meer personeel & organisatie en diftardata en slaagden we met vlag en wimpel voor ISO 27001 voor informatie-beveiliging. Uiteraard houdt Cyclus rekening met de Wet bescherming persoonsgegevens, die in 2018 wordt vervangen door de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).

DUURZAAM MATERIEEL

Vakmensen werken met goed materieel. In dat kader werden twee zijladers uit de vloot vervangen, kwam er een klein inzamelvoertuig bij en werd materieel ingehuurd. Cyclus schreef bovendien een Europese aanbesteding uit voor achterladers, waarvan er vier in 2018 geleverd zullen worden. Vier BOR-voertuigen werden in verband met de afbouw verkocht. Eind 2017 bestond het wagenpark uit 84 voertuigen. Voor de afvalbrengstations schafte Cyclus nieuwe containers met klapnetten aan.

CONTINU VERBETEREN

Cyclus investeert continu in het kwaliteitsmanagementsysteem om te blijven voldoen aan vragen, eisen en verwachtingen van verschillende stakeholders. Mooie stappen die gezet zijn in het verslagjaar, zijn het medewerkerstevredenheidsonderzoek, de ontwikkeling van de nieuwe beleidsverklaring en het breder in de organisatie uitvoeren van de strategische risicobeoordeling. In 2017 was de organisatie in compliance met de eisen van de certificeringen ISO 9001, VCA** en Keurmerk Beeldschoon. Eind van het jaar kwam daar de ISO 27001 certificering bij voor informatiebeveiliging. De interne en externe audits, de werkplekinspecties, de toolboxmeetings en de doorlopende Risico Inventarisatie en Evaluatie leveren de uitvoeringsorganisatie doorlopend stuurinformatie en handvatten op om continu te verbeteren op de terreinen kwaliteit, arbo en milieu. In het verslagjaar zijn bovendien de voorbereidingen gestart voor Groenkeur-certificering en MVO-certificering volgens de MVO prestatieladder, niveau 2.

ONDERNEMINGSRAAD

De veranderingen in de organisatiestructuur en de nieuwe manier van werken stonden bovenaan de agenda van de Ondernemingsraad (OR). Er is veelvuldig gesproken over deze en hiervan afgeleide thema’s en de OR heeft hierover diverse advies- en instemmingsaanvragen behandeld. Naast de eigen vergaderingen en de overleggen met de WOR-bestuurder was de OR vertegenwoordigd in de plaatsing- en adviescommissie en diverse werkgroepen voor de uitwerking van verschillende P&O-thema’s, waaronder roosters, het medewerkertevredenheidsonderzoek en de functionerings- en beoordelingssystematiek. Ook vond er een strategiesessie plaats met (een afvaardiging van) de Raad van Commissarissen. De OR bracht dit jaar vijf maal een nieuwsbrief uit voor de achterban en de ureninzet bedroeg 700 uur (2016: 1350).

FINANCIEEL

Het financieel beleid van Cyclus is gericht op marktconforme tarieven voor haar aandeelhoudende klantgemeenten nu en in de toekomst enerzijds en een winstgevende en solvabele onderneming anderzijds. Dit vertaalt zich in een beleid dat gericht is op tariefsverlaging bij een gelijk dienstverleningsniveau door verlaging van de exploitatiekosten, innovatie en ontwikkeling van de dienstverlening door te investeren in nieuwe toepassingen, een minimaal benodigd winstniveau voor Cyclus en een solvabiliteitsnorm van meer dan 35%. Als gevolg van het beperkte winstniveau zal derhalve de ruimte voor dividenduitkering in de toekomst beperkt blijven.

TOELICHTING FINANCIEEL RESULTAAT 2017

Het boekjaar 2017 van Cyclus is afgesloten met een netto winst van € 608.000. De winst bestaat uit het regulier bedrijfsresultaat, resultaten met betrekking tot de reorganisatie, financiële baten en lasten en te betalen vennootschapsbelasting. Het regulier bedrijfsresultaat 2017 (voor belasting) bedroeg € 1.688.000 en nam ten opzichte van 2016 af met € 368.000.

AFVALVERWERKING

De afvalverwerkingsactiviteiten worden tegen kostprijs in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten. De omzet afvalverwerking is ten opzichte van het verslagjaar 2016 met 9,4% gestegen (2016: daling met 4,6%) tot € 11.859.000 door met name meer ingezamelde tonnages PMD. Onderdeel van de omzet zijn de ontvangen papiervergoedingen die ten gunste komen van de gemeenten en verantwoord zijn onder de rubriek ‘verwerking overige afvalstoffen’.

INZAMELING & REINIGING

De omzet inzameling & reiniging is ten opzichte van 2016 met € 1.181.000 gestegen (2016: stijging € 325.000). Deze stijging wordt mede veroorzaakt door een toename van de dienstverlening ten aanzien van inzameling en beheer inzamelmiddelen. Het regulier resultaat daalde € 22.000 tot € 1.228.000, ofwel 7,2% van de omzet (2016: 7,8%). Deze afname is met name het gevolg van meer project- en advieskosten.

BEHEER OPENBARE RUIMTE

De omzet beheer openbare ruimte is ten opzichte van 2016 met 24,1% gedaald tot € 7.861.000 (2016: stijging 0,35%). Deze daling is het directe gevolg van de afbouw van de activiteit beheer openbare ruimte. In dit kader is eind 2016 de eerste tranche overgedragen aan de gemeente Gouda. Het regulier netto resultaat, exclusief het aandeel van de reorganisatievoorzieningen, daalde met € 326.000 tot € 460.000, ofwel 5,9% van de omzet (2016: 7,6%).

REORGANISATIEVOORZIENING

In september 2015 hebben de aandeelhouders van Cyclus besloten de activiteiten met betrekking tot het beheer en onderhoud van de openbare ruimte te staken en de organisatie af te slanken. Cyclus zal na deze operatie verder gaan als afvalbeheerorganisatie. Als gevolg van het besluit is ten laste van het resultaat in 2015 een reorganisatievoorziening gevormd (€ 6.200.000) voor de afkoop en begeleiding van de boven formatieve formatie. Ultimo 2017 is de reorganisatievoorziening geactualiseerd met als gevolg een vrijval van € 1.330.000 (2016: vrijval € 1.350.000). De vrijval is verantwoord onder de rubriek ‘overige kosten’ en is met name het gevolg van het naar werk begeleiden van personeel.

De reorganisatievoorziening is gebaseerd op een inschatting van de boven formatieve medewerkers, het aantal dienstjaren, het basisinkomen en het sociaal plan.

BIJZONDERE WAARDEVERMINDERING

Op 14 december 2017 hebben de aandeelhoudende klantgemeenten en Cyclus nieuwe dienstverlenings-overeenkomsten ondertekend voor een periode van 5 jaar, ingaande per 1 januari 2018. Onderdeel van deze nieuwe overeenkomsten is een structurele tariefsverlaging. Hierdoor zal de verwachte winst en de inkomende kasstroom van Cyclus afnemen. Als gevolg hiervan is er sprake van een duurzame waardevermindering van de huisvesting (Oostbaan 1090). Deze is berekend op € 2.222.000 en in het boekjaar 2017 ten laste van het resultaat gebracht.

VENNOOTSCHAPSBELASTING

Cyclus is als gevolg van de wet ‘modernisering vennootschapsbelastingplicht overheids-ondernemingen’ met ingang van 1 januari 2016 belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Gezien het karakter van de dienstverlening en afrekenwijze aan haar aandeelhoudende gemeenten heeft Cyclus een beroep op de samenwerkingsvrijstellingsregeling ingediend. Inmiddels is over belangrijke onderdelen van de activiteiten deze vrijstelling door de Belastingdienst toegepast en loopt het (horizontaal) overleg met de belastingdienst nog voor enkele resterende activiteiten van Cyclus. Voor de activiteit beheer openbare ruimte is de verwachting dat Cyclus niet in aanmerking komt voor de samenwerkingsvrijstelling. Voor activiteiten voor niet aandeelhoudende gemeenten en derden is Cyclus per 1 januari 2016 belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting.

Het bedrag aan ‘Te betalen vennootschapsbelasting’ (25%) is een voorlopige inschatting en heeft betrekking op het resultaat beheer openbare ruimte en het resultaat op derden en niet aandeelhoudende gemeenten.

TOELICHTING FINANCIËLE POSITIE

Solvabiliteit 1)
Het balanstotaal nam in het boekjaar 2017 af met 8,8% tot € 21.695.000 (2016: toename 17,5%). Deze afname is met name het gevolg van de bijzondere waardevermindering van de locatie Oostbaan. Het eigen vermogen komt uit op 52,6% (norm ≥ 35%) van het balanstotaal (voor resultaatbestemming) ten opzichte van 45,8% ultimo 2016.

Liquiditeit 2) en werkkapitaal
Het werkkapitaal nam in het boekjaar 2017 af met € 820.000 en kwam uit op € 2.406.00-/- (2016: toename € 1.802.000). Deze afname is met name het gevolg van meer investeringen in materiële vaste activa. De current ratio2) komt uit op 0,68 (2016: 0,78). Tot op heden heeft Cyclus investeringen (o.a. de nieuwbouw) gefinancierd met eigen middelen en wordt nauwelijks gebruik gemaakt van bancaire financiering. Als gevolg hiervan is het saldo aan liquide middelen (en vlottende activa) de afgelopen jaren afgenomen in verhouding tot het saldo aan vlottende passiva. Dit verklaart dat de current ratio2) lager is dan de gestelde norm (≥ 1) en Cyclus tijdelijk te maken heeft met een negatief werkkapitaal.

Rendement op het geïnvesteerd vermogen 3)
Het regulier bedrijfsresultaat nam in het boekjaar 2017 af met € 368.000 tot € 1.668.000 (2016: afname € 715.000). Deze afname is met name het gevolg van éénmalige resultaten in het boekjaar 2017. De boekwaarde van de vaste activa daalde met 8,5% tot € 16.607.000 (2016: afname 0,5%). Derhalve daalde het rendement op het geïnvesteerd vermogen in het boekjaar 2017 tot 10,2% (2016: 11,2%).

Rentedekkingsgraad 4)
Tot op heden heeft Cyclus investeringen gefinancierd met eigen middelen en wordt nauwelijks gebruik gemaakt van bancaire financiering. Derhalve wordt nog niet gestuurd op de rentedekkingsgraad.

ONTWIKKELINGEN

NIEUWE DIENSTVERLENINGSOVEREENKOMSTEN AFVALBEHEER

Op 14 december 2017 hebben de aandeelhoudende klantgemeenten en Cyclus nieuwe dienstverlenings-overeenkomsten (DVO) ondertekend voor een periode van 5 jaar, ingaande per 1 januari 2018. Onderdeel van deze nieuwe overeenkomsten is een structurele tariefsverlaging die oploopt van 13% in 2018 tot 20% in 2019. De tariefsverlaging betreft een korting op de eenheidsprijzen, een verlaging van de winstopslag en het niet indexeren van de kosten in de jaren 2017 t/m 2019. Daarnaast is afgesproken dat Cyclus op halfjaarbasis wordt bevoorschot.

MEERJARENRAMING 2018-2022

Op basis van de nieuwe overeenkomsten en de tariefsverlaging is de meerjarenraming opgesteld en zijn de omzet en kosten geprognosticeerd voor de komende planperiode op basis van genormeerde uitgangspunten en reorganisatiedoelstellingen. Als gevolg van het gewijzigd financieel beleid zal het regulier bedrijfsresultaat van Cyclus structureel op een lager niveau uitkomen en zal Cyclus beperkt winstgevend zijn en derhalve de in 2015 vastgestelde rendementseis niet direct meer realiseren (6%).

BANCAIRE FINANCIERING

Cyclus heeft een financieringsovereenkomst ten bedrage van € 10,3 miljoen met nv Bank Nederlandse Gemeenten ten behoeve van de financiering van duurzame investeringen (€ 7.333.333 kasgeldlening) en werkkapitaalfinanciering (€ 3.000.000). Tot op heden heeft Cyclus investeringen gefinancierd uit eigen middelen en is nauwelijks gebruik gemaakt van de bancaire financiering. Op basis van de recente bevoorschottingsafspraak en de meerjarenraming zal Cyclus de financieringsbehoefte opnieuw in kaart brengen en in overleg treden met haar bank om de bestaande financiering te optimaliseren.

RISICO’S

GOVERNANCE RISICO’S

Vanaf 1 januari 2016 hebben de gemeenten, als aandeelhouders van Cyclus, statutair meer bevoegdheden gekregen en stellen zij o.a. jaarlijks de (meerjaren)begroting en het investeringsplan vast. Dezelfde gemeenten zijn klant en sluiten DVO’s af met Cyclus. Cyclus en haar aandeelhouders hebben derhalve belang bij een goede onderlinge afstemming.

REORGANISATIE RISICO’S

Cyclus is in transitie naar een nieuw afvalbeheerbedrijf. In dit kader wordt de activiteit BOR (directe en indirecte kosten) en de overhead van het afvalbeheer-bedrijf (indirecte kosten) afgebouwd. Als gevolg hiervan zijn de afgelopen periode gedwongen dan wel vrijwillig medewerkers bij Cyclus uit dienst getreden. Cyclus loopt het risico dat het tijdelijk capaciteit moet inhuren om het gemis aan expertise op te vangen en niet aan executiekracht in te boeten. Cyclus onderkent dit en neemt hier passende maatregelen op.

FINANCIËLE RISICO’S

Het verwachte winstniveau van Cyclus zal, als gevolg van de tariefsverlaging en de afbouw van de activiteit beheer openbare ruimte, de komende jaren beperkt zijn. Dit betekent dat er in de exploitatie minder ruimte is dan voorheen om tegenvallers op te vangen.

RENTE- EN KREDIETRISICO’S

Cyclus loopt renterisico over de rentedragende kredietfaciliteit zodra deze kredietfaciliteit benut wordt. Met betrekking tot de kredietfaciliteit van de kredietinstelling heeft Cyclus N.V. ultimo 2017 geen derivatencontracten afgesloten. Daarnaast heeft Cyclus geen significante concentraties van kredietrisico’s. Verkoop vindt plaats aan afnemers die voldoen aan de kredietwaardigheidstoets van Cyclus.